Box reklamowy
Box reklamowy
Wydrukuj artykuł
2012-08-31 10:43:11

Projekt rozporządzenia MEN zmieniającego rozporzadzenie w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli (10.07.12r.).

 

 

ZPE/022/30/LD/12                                                   Warszawa, 2012-08-09

 

                                                                                           

Pani

Krystyna Szumilas

Minister Edukacji Narodowej

 

W a r s z a w a

 

 

 

Związek Nauczycielstwa Polskiego, odpowiadając na pismo z 13 lipca 2012 r. nr DPN-WDN-BK-712-1/2012 dotyczące konsultacji projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli, zgłasza poniższe uwagi.

Różnorodność zadań i warunków pracy nauczyciela wymaga prowadzenia systematycznego i rzetelnego doskonalenia kadry pedagogicznej. Związek Nauczycielstwa Polskiego niezmiennie prezentuje pogląd, że w zawodowym rozwoju nauczyciela ważnym segmentem jest dobrze zorganizowany, dostępny (ekonomicznie i przestrzennie) system doskonalenia i metodycznego wsparcia nauczycieli. Doskonalenie nauczycieli powinno uwzględniać specyfikę różnych typów szkół, przedmiotów nauczania oraz być dostosowane do zmian programowych i organizacyjnych zachodzących   w edukacji. Z doskonaleniem nauczycieli ściśle powiązane jest doradztwo metodyczne, które powinno funkcjonować w otoczeniu nauczycieli  i w bezpośrednim zetknięciu z ich warsztatem pracy. Obecna organizacja doskonalenia zawodowego nauczycieli nie zawsze spełnia oczekiwania środowiska nauczycielskiego. Potwierdzają to wnioski z badań, wskazujące na konieczność poprawy jakości i efektywności systemu doskonalenia nauczycieli. Taką potrzebę dostrzega również Związek Nauczycielstwa Polskiego, który w dokumencie Pakt dla edukacji rekomenduje między innymi zwiększenie dostępności sieci doradztwa dla nauczycieli oraz wzmocnienie systemu wsparcia zawodowego nauczycieli. Zdaniem Związku Nauczycielstwa Polskiego, w ramach lokalnych systemów doradztwa wszyscy nauczyciele powinni mieć zagwarantowany dostęp do pomocy metodycznej traktowanej jako jeden z istotnych elementów wsparcia zawodowego nauczycieli. Kolejnym ważnym elementem tego systemu jest rozwój publicznych placówek doskonalenia nauczycieli i bibliotek pedagogicznych oraz rozwój sieci poradni psychologiczno-pedagogicznych. Niepokoi zatem wysoka liczba nauczycieli przypadających na jednego doradcę metodycznego  (w woj. podkarpackim blisko sześciuset nauczycieli), a także wysoka liczba nauczycieli w przeliczeniu na jednego pracownika merytorycznego publicznej placówki doskonalenia nauczycieli (w woj. wielkopolskim ponad dziewięciuset nauczycieli). W projektowanych rozwiązaniach zwiększa się zakres zadań realizowanych między innymi przez doradców metodycznych, zatem czy możliwa będzie ich realizacja przy tak katastrofalnym liczbowo stanie zatrudnienia doradców?       

Projektowane w rozporządzeniu rozwiązania zmierzają w kierunku dostosowania obecnego systemu doskonalenia nauczycieli do potrzeb szkół  i placówek tak, aby stał się on elementem systemu wspomagania rozwoju szkół. Zakłada się, że nowy system wspomagania będzie służył rozwiązywaniu problemów konkretnej szkoły rozumianej jako złożona, wieloaspektowa organizacja, a nie wyłącznie poszczególnym nauczycielom. Podstawą systemu wspomagania ma być ścisła współpraca placówek doskonalenia, poradni psychologiczno-pedagogicznych i bibliotek pedagogicznych. Z uzasadnienia do projektu wynika, że odpowiednie zmiany dotyczyć będą również rozporządzeń w sprawie zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych i bibliotek pedagogicznych. Szkoda,  że projekty tych rozporządzeń nie zostały przekazane do konsultacji łącznie    z projektem dotyczącym placówek doskonalenia, co umożliwiłoby kompleksową ocenę projektowanych zmian.

Dopełnieniem realizowanego w szkole wspomagania ma być powstanie sieci skupiających nauczycieli (dyrektorów, nauczycieli poszczególnych przedmiotów, psychologów, pedagogów, bibliotekarzy, itd.) służących współpracy i samokształceniu. Z opinii ekspertów wynika, że w praktyce projekt ten może być jednak trudny do realizacji, z uwagi na niejasno sprecyzowane zasady tworzenia tego rodzaju sieci. Zgodnie z § 16 projektu rozporządzenia publiczne placówki doskonalenia nauczycieli będą realizowały obowiązkowe zadania między innymi poprzez organizowanie  i prowadzenie sieci współpracy i samokształcenia. W systemie oświaty funkcjonują wojewódzkie, powiatowe i gminne publiczne placówki doskonalenia. Jak zatem egzekwować od publicznych placówek tworzenie sieci współpracy pomiędzy nauczycielami (dyrektorami) szkół prowadzonych przez różne organy? Jednocześnie należy zauważyć, że szkoły w zakresie doskonalenia są autonomiczne, mogą więc korzystać z pomocy zarówno publicznych, jak i niepublicznych placówek doskonalenia. Placówka powołana przez powiat nie ma gwarancji, że placówki gminne z terenu danego powiatu będą z nią współpracować – treść rozporządzenia ich do tego nie obliguje. Gminy mają możliwość powołania własnych placówek doskonalenia na potrzeby prowadzonych przez siebie szkół, co może powodować, że powiatowe placówki doskonalenia swoim zasięgiem działania będą obejmować jedynie szkoły prowadzone przez samorząd powiatu.    Z propozycji działań, które mają zostać zrealizowane w ramach projektu System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnopolskim kompleksowym wspomaganiu szkół (strona www. ORE) wynika, że sieci współpracy i samokształcenia będą skupiały nauczycieli (dyrektorów) z różnych szkół, ale z obszaru jednego powiatu. Zgodnie z przyjętymi założeniami organizacją każdej sieci zajmie się powiatowy koordynator, który w ramach projektu wdrożeniowego zatrudni zewnętrznych konsultantów – szkolnych organizatorów rozwoju edukacji (SORE). Według przyjętych założeń projekt wdrożeniowy będzie realizowany w latach 2012-2015.  Od 1 stycznia 2016 r. wprowadzony zostaje obowiązek prowadzenia przez publiczne placówki sieci współpracy i samokształcenia, o tę nową formę rozszerzy się również katalog form realizacji obowiązkowych zadań przez nauczycieli – doradców metodycznych.  

Biorąc pod uwagę założenia przyjęte w projekcie wdrożeniowym, Związek Nauczycielstwa Polskiego oczekuje udzielenia odpowiedzi na następujące pytania. Dlaczego w projekcie rozporządzenia brak jest stosownych regulacji, dotyczących szczegółowych zasad organizowania i prowadzenia   sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli i dyrektorów? Dlaczego nowe przepisy nie przewidują tworzenia stanowisk powiatowych i szkolnych koordynatorów tych sieci, skoro jest o tym mowa w projekcie wdrożeniowym? Czy wobec tego osoby zatrudnione na tych stanowiskach będą wykonywały swoje obowiązki wyłącznie w okresie realizacji projektu wdrożeniowego, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej? Czy istotnie możliwe będzie zwiększenie efektywności systemu doskonalenia nauczyciela  - bez dodatkowych nakładów finansowych (z uzasadnienia do projektu rozporządzenia wynika, że wejście w życie nowych przepisów nie spowoduje  skutków finansowych dla budżetu państwa i  budżetów jednostek samorządu terytorialnego)?           

 Związek Nauczycielstwa Polskiego, uznając potrzebę projektowania nowoczesnego systemu wspomagania szkół, zwraca uwagę, że przepisy prawa - na podstawie których nowy system będzie funkcjonował - nie powinny budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych, co ma miejsce   w przypadku niejasno sprecyzowanych zasad tworzenia sieci współpracy  i samokształcenia.

 

 

                                                                           Sławomir Broniarz /-/

                                                                                  Prezes ZNP